Do przepływów rzędu 120 l/min sterowanie maszynami jest stosunkowo proste – wystarczy standardowy rozdzielacz (np. CETOP 05) z odpowiednio dużą cewką elektromagnetyczną. Co jednak, gdy budujesz potężną prasę, a pompa tłoczy 200, 500 lub nawet 1000 litrów oleju na minutę?
Przy takich gabarytach zwykła cewka staje się bezużyteczna. Siły hydrodynamiczne napierające na suwak są tak gigantyczne, że żaden elektromagnes nie dałby rady go przesunąć. Wtedy do gry wkracza sterowanie elektrohydrauliczne (pilotowe).
Eksperci BRhydraulic wyjaśniają, jak działają dwustopniowe giganty w standardach CETOP 07, 08 i 10 oraz jak uniknąć kosztownych błędów przy ich konfiguracji.
1. Jak działa zawór pilotowy (dwustopniowy)?
Rozdzielacze takie jak CETOP 07 (NG16), CETOP 08 (NG25) czy CETOP 10 (NG32) składają się zawsze z dwóch elementów, przypominających "kanapkę":
-
Na dole znajduje się zawór główny: To potężny, żeliwny blok z wielkim suwakiem roboczym. Nie ma on żadnych cewek. Posiada za to duże komory boczne.
-
Na górze znajduje się "pilot" (zawór sterujący): Zazwyczaj jest to standardowy, mały elektrozawór wielkości CETOP 03 (NG6) z dwiema cewkami.
Zasada działania: Gdy podasz napięcie na cewkę małego zaworu górnego, otwiera on przepływ dla zaledwie kilku litrów oleju. Ten olej (tzw. olej sterujący) pod ciśnieniem trafia do bocznej komory dolnego zaworu i z gigantyczną siłą przesuwa potężny suwak główny. Innymi słowy: używamy małego ciśnienia, aby sterować wielkim ciśnieniem.
2. Sterowanie wewnętrzne czy zewnętrzne? (Tajemnica kanałów X i Y)
To najważniejsza decyzja konstrukcyjna przy zakupie zaworów pilotowych. Na płycie przyłączeniowej, oprócz standardowych portów P, T, A, B, znajdziesz dodatkowe kanały X oraz Y.
-
Sterowanie wewnętrzne: Zawór pilotujący (na górze) "podbiera" ciśnienie z głównego kanału zasilającego maszyny.
-
Haczyk: Jeśli główny suwak ma pozycję środkową otwartą do zbiornika (odciąża pompę), ciśnienie w całym układzie spada do zera. Wtedy pilot nie ma z czego "zaczerpnąć" siły i zawór główny w ogóle się nie przesunie!
-
-
Sterowanie zewnętrzne (Zalecane dla maszyn ciężkich): Mały zawór sterujący (pilot) ma własne, niezależne zasilanie olejem przez port X (np. z dodatkowej, małej pompy zębatej). Zużyty olej z pilota spływa osobnym portem Y prosto do zbiornika.
-
Dlaczego to lepsze? Uniezależnia to całkowicie pracę zaworu od potężnych uderzeń i spadków ciśnienia w głównym obwodzie siłownika prasy czy koparki.
-
3. Płyta dławiąca – Jak uniknąć wybuchu rur w maszynie?
Wyobraź sobie suwak wielkości przedramienia, który w ułamku sekundy zamyka przepływ 800 litrów oleju na minutę (w zaworze CETOP 10). Fala uderzeniowa (tzw. uderzenie hydrauliczne) dosłownie rozerwałaby rury, zniszczyła pompę i zerwała gwinty.
Aby temu zapobiec, pomiędzy małym pilotem a wielkim zaworem głównym montuje się płytę dławiącą (opóźniacz czasu przełączania). Dławi ona przepływ oleju sterującego, dzięki czemu potężny dolny suwak porusza się powoli i majestatycznie. Czas przełączania można płynnie regulować od ułamków sekundy do nawet kilku sekund, gwarantując miękki i bezpieczny start maszyny.
Podsumowanie
Praca przy przepływach od 150 do 1100 l/min nie wybacza amatorskich błędów konstrukcyjnych. Dobór standardu NG16, NG25 lub NG32 wymaga dokładnej wiedzy na temat przepływów, zasilania zewnętrznego (X/Y) i systemów dławienia uderzeń ciśnienia.
W sklepie BRhydraulic znajdziesz profesjonalne elektrozawory w standardach CETOP 07, CETOP 08 oraz CETOP 10 w pełni konfigurowalne pod kątem sterowania i spływu. Prowadzisz projekt przemysłowy? Nasi inżynierowie chętnie pomogą Ci złożyć odpowiedni blok zaworowy!