Pompa wymieniona, nowy rozdzielacz zamontowany, układ zalany świeżym olejem. Maszyna wraca na plac boju, ale po tygodniu pracy znowu traci moc, a z okolic pompy dobiega złowrogie zgrzytanie? W 8 na 10 takich przypadków winowajca jest jeden – brud, którego nie wyłapały "nerki" układu, czyli filtry hydrauliczne.
Wymiana pompy bez wymiany filtrów i płukania układu to jak branie prysznica w brudnym ubraniu. Eksperci BRhydraulic przygotowali przewodnik, z którym raz na zawsze uporządkujesz wiedzę o filtracji, dobierzesz odpowiednie mikrony i przestaniesz wyrzucać pieniądze w błoto.
1. Święta trójca filtracji – który filtr robi co?
W nowoczesnych układach hydraulicznych rzadko spotyka się tylko jeden filtr. Zależnie od tego, jak cenna i czuła jest hydraulika w Twojej maszynie, stosuje się różne linie obrony. Zobacz, czym się różnią:
| Typ filtra | Miejsce montażu | Główne zadanie i dokładność |
| Filtr ssawny | Wewnątrz zbiornika, bezpośrednio na rurze prowadzącej do pompy. | Wyłapuje największe "gruzy" (kawałki uszczelnień, duże opiłki), by nie rozerwały pompy. Zazwyczaj jest to zgrubna siatka metalowa (60-90 µm). Zbyt gęsty filtr ssawny doprowadzi do kawitacji! |
| Filtr ciśnieniowy | Za pompą, a przed najdroższymi elementami (np. proporcjonalnymi rozdzielaczami). | Chroni najczulsze podzespoły przed zanieczyszczeniami generowanymi przez samą pompę. Musi wytrzymać ogromne ciśnienie (nawet 300 bar). Bardzo dokładny (10-25 µm). |
| Filtr powrotny | Na końcu układu, na linii zlewowej tuż przed wejściem oleju do zbiornika. | "Sprzątacz" układu. Wyłapuje opiłki ze zużywających się siłowników i silników, zanim olej wróci do zbiornika. Standardowa dokładność to 10-25 µm. |
2. Magia mikronów (µm), czyli ile to jest "czysto"?
Wielu klientów szuka po prostu "filtra do koparki", nie zwracając uwagi na dokładność wkładu. Parametr ten określa się w mikrometrach (mikronach). Aby uświadomić sobie skalę: włos ludzki ma grubość około 70 µm. Najgroźniejsze dla zaworów i pomp są cząsteczki niewidoczne gołym okiem – te o wielkości od 5 do 15 µm!
-
Zbyt dokładny filtr (np. 1 µm w zwykłym ciągniku): Błyskawicznie się zapcha, a stawiając ogromny opór, spowolni przepływ oleju i podniesie jego temperaturę.
-
Zbyt rzadki filtr (np. 90 µm na powrocie): Przepuści drobny pył metalowy, który zadziała na gładzie siłowników jak najostrzejszy papier ścierny.
-
Złoty środek: W standardowej hydraulice siłowej (maszyny rolnicze i budowlane), dla filtrów powrotnych stosuje się najczęściej wkłady z mikrowłókna szklanego lub celulozy o dokładności 10 µm lub 25 µm.
3. Cichy zabójca – do czego służy zawór by-pass?
"Nie wymieniam filtra, bo przecież olej cały czas płynie, a maszyna działa" – to największy mit w warsztatach! Obudowy filtrów powrotnych i ciśnieniowych posiadają wbudowany zawór obejściowy (by-pass).
Kiedy wkład filtrujący zaklei się brudem, ciśnienie przed nim drastycznie rośnie. Aby zapobiec rozerwaniu obudowy filtra, otwiera się zawór by-pass. Skutek? Olej omija filtr i płynie bokiem, niosąc ze sobą całe zebrane do tej pory błoto i opiłki prosto do Twojego rozdzielacza. Maszyna pracuje dalej, ale w rzeczywistości właśnie z każdą minutą niszczy swoje najważniejsze elementy.
Rada BRhydraulic: Zawsze wybieraj filtry wyposażone we wskaźnik zabrudzenia (manometr wizualny lub czujnik elektryczny). Dzięki niemu dokładnie wiesz, kiedy wkład nadaje się do wyrzucenia, zanim otworzy się zawór obejściowy.
4. Złote zasady wymiany filtrów
-
Zawsze po awarii: Jeśli wymieniałeś zatarte łożysko, uszkodzoną pompę czy rozerwany siłownik – stary wkład filtra bezwzględnie leci do kosza. W przeciwnym razie opiłki ze starej pompy zniszczą nową.
-
Harmonogram: W maszynach intensywnie pracujących filtr powrotny wymieniaj przynajmniej raz w roku lub co 500-1000 motogodzin (zgodnie z DTR maszyny).
-
Odpowietrzenie: Po wymianie wkładu nie zapomnij odpowietrzyć układu, zwłaszcza jeśli wymieniałeś filtry na linii ssącej!
Podsumowanie
Wkład filtra kosztuje ułamek tego, co nowa pompa zębata czy zaawansowany rozdzielacz suwakowy. Regularna wymiana elementów filtrujących to najtańsze i najskuteczniejsze ubezpieczenie Twojej maszyny.
